Merhaba, Yabancı!

Burada yeni gibi görünüyorsunuz. Eğer katılmak istiyorsanız düğmelerden birine tıklayınız.

Kategoriler

  • 976 Tüm Kategoriler
  • 31 Duyuru - Öneri
  • 292 Tartışmalar
  • 191 Kavramlar
  • 11 Serbest Stil
  • 16 Klasikler
  • 422 Tanıtımlar
  • 13 Sözlük Hakkında

bayan değil kadın tartışması

6
Mayıs 2017 düzenlendi kategorisi Klasikler
Türkçedeki en kadim tartışmalardan biridir. Aslında tartışılacak bir şey yok, İlknur Yamak aşağıda güzelce açıklamış. Okuyunca hak veriliyor. (En altta da konu hakkındaki aklı başında yazılardan bir liste oluşturdum.)

Geçtiğimiz günlerde bir derneğin toplantısına katıldım. Yapılacak bir dostluk çayının ön hazırlığı için sadece kadın üyelerin çağrılı olduğu bir toplantı idi. Allah'tan sadece kadınların katılacağı bir organizasyon değildi hazırlığı yapılan; zira öteden beri cinsiyet ayrımı yapan o "kadınlar çayı" türü etkinliklerden hazzetmemişimdir. Tıpkı kadın yerine bayan denilmesinden de hazzetmediğim gibi...

Farkında mısınız bilmiyorum ama son yıllarda sinsi sinsi dilimize sızan ve toplumsal bilinçaltımızı esir alan bir sözcük şu bayan sözcüğü. Uzunca bir zamandır bütün bir ülke erkeklere rahatlıkla erkek derken, kadınlara kadın demekten utanır hale geldik. İşin tuhafı o günkü toplantıda olduğu gibi kadınların çoğunluğu da kadın yerine bayan demeyi hatta kendilerinden bayan diye söz edilmesini tercih ediyorlar.

Şimdi "ne var bunda", "ama bayan daha kibar bir sözcük", "ne fark eder ki" gibi itirazlarda bulunanlar ya da bayan sözcüğünün kullanımında hiçbir art niyet güdülmediğini söyleyenler çıkacaktır mutlaka. Oysa konunun önemli ve hassas noktası tam da burası!

Kadın, Türk Dil Kurumu'nun sözlüğünde de tanımlandığı gibi erişkin dişi insan, yani bir cinsiyeti belirten sözcük. Oysa bayan bir cinsiyeti ifade eden sözcük değil, sadece bir hitap sözcüğü; tıpkı hanımefendi, hanım veya beyefendi, bay gibi...

O zaman bu bayan sözcüğünün kullanımının doğruluğunda ve ısrarında maksat ne? Toplumun yarısını oluşturan kadınlardan kadın diye söz etmekten kaçınmanın nedeni ne? Soruların cevabı basit. Bayan denilince kadının cinsiyeti akla gelmiyor ama kadın denilince kadın birdenbire insan olma, birey olma, vatandaş olma vs. kimliklerini yitiriyor, sadece ve sadece cinsiyet olarak var oluyor. Erkek egemen toplumumuz da ne yazık ki bu durumu hemen kadının medeni haline, kız mı kadın mı olduğu mahremiyetine, dahası namusuna bağlıyor ve bunları gün ışığında apaçık görmekten rahatsız olduğu, hatta ayıp saydığı için masum bir bahaneyle, kadınlara saygınlık kazandırdığı gerekçesiyle bayan deyip kapatıveriyor konuyu. Ama bunu yaparken sadece konuyu kapatmakla kalmıyor; kadınların esas kimliklerini, bizatihi varlıklarındaki gücü bir sözcüğün içine hapsederek onları sınırlandırmış, kısıtlamış da oluyor. Yani özetlersek, dili bir zihniyetin yansıması olarak kullanıyor. Ve bunu öyle ustaca, öyle sinsice yapıyor ki; kadınlar bile hitap sözcüğüyle cinsiyetin adını karıştırıp kendilerine bayan denilmesini tercih eder oluyorlar...

Oysa biraz farkındalıkla dilimizi bu yanlıştan, kimliğimizi bu esaretten kurtarabiliriz. Nasıl mı?

Partilerin bayan kolları yok, kadın kolları var...

Pozitif ayrımcılık bayanlar için değil, kadınlar için sözkonusu ediliyor...
Türkiye'de bayanlara seçme ve seçilme hakkı değil, kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmiştir...

8 Mart Dünya Bayanlar Günü değil, Dünya Kadınlar Günü'dür...

25 Kasım Uluslararası Bayana Karşı Şiddete Hayır Günü değil, Kadına Karşı Şiddete Hayır Günü'dür...

Türkiye Bayanlar Basketbol Ligi değil, Türkiye Kadınlar Basketbol Ligi'dir...
Ve en vahimi Türkiye'de bayan cinayetleri artıyor değil, Türkiye'de kadın cinayetleri artıyor...

Görüldüğü gibi kadının esas kimliği sözkonusu olduğunda bayan değil kadın sözcüğü kullanılıyor. Demek ki aslında doğru olan bu ve hiç de ayıp değil. O zaman günlük kullanımdaki ısrarda kasıt arama hakkımız baki...

Ve verdiğimiz son örnek: Türkiye'de kadın cinayetleri artıyor, örneği...

Eğer biz gerçekte kadınlarına duyduğu saygıyı onlara kadın yerine bayan demeye kadar vardıran bir toplum olsak bu örneği hiç vermememiz gerekir ama ne yazık ki her geçen gün artan bir oranla veriyoruz...

O yüzden bana kalırsa bu konuyu özellikle biz kadınlar bir kere daha düşünelim, kullanılan dilin bir zihniyetin göstergesi olduğunu kabul edelim, cinsiyetimizle hem kendimizi hem toplumumuzu barıştıralım ve yavaş yavaş da olsa bize kadın denilmesinin doğallığını toplumsal hafızamıza yerleştirelim. Çünkü kadın olmak ayıp değil? Ve kadınlar toplumda sadece cinsiyetleriyle var değiller...

Haa, kibar insanlar yine bize seslenirken hanımefendi veya hanım ya da bayan diyebilirler; bunda hiçbir sakınca yok. Yeter ki aradaki nüansı görelim ve karıştırmayalım...

İlknur Yamak
(1.nolu kaynak)

Bayan Değil Kadın Tartışması Hakkındaki Diğer Yazılar:
1. http://www.samsunhaberhatti.com/articledetail.asp?id=49&category=&syf=4
2. http://www.hurriyet.com.tr/yasam/23677087.asp
3. http://www.kadinmuhendisler.org/nd_NedenBayanDegilKadin.aspx
4. http://www.milliyet.com.tr/bayan-degil--kadin-/yasam-kocu-ve-nlp-pratisyeni-elif-alptekin/kadin/yazardetay/15.08.2011/1427314/default.htm
5. http://www.bayandegilkadin.com/?page_id=6
6. https://eksisozluk.com/bayan-degil-kadin--1800500?p=26

image
«1345

Yorumlar

  • 0
    Ekim 2014 düzenlendi
    Bütün feminist söylemi bu konudan ibaret zanneden erkek arkadaşlarla birlikte giderek yok olmasını dilediğim tartışma konusu.
  • 0
    Geçen hafta katıldığım bir eğitimde, ŞÖNİM ve belediye kadın danışma merkezleri ve sığınma evlerinde çalışan bazı kadınların bayan, bayan diyerek beni bayma durumlarıdır.
  • 0
    kadın-kız savunmasının, oğlan mı-erkek mi sorusu ile darma duman olmasını izlemekten keyif aldığım tartışma.
  • 0
    kadın demeye utananların tercihi sözcüktür bayan. evet ne acı ki toplumun bilinç altında kadın olmak utanılacak bir şey olarak yerleşmiş.
    bir erkeğe kadın olsan ne yapardın sorusunu sorduğunda pişkin pişkin sırıtarak "orospu olurdum, her önüme gelenle yatardım" der çoğunlukla. onun için "kadınlık" cinsel çağrışımları olan, eline geçen ilk fırsatta orospuluk yapacak, erkek olmak için eksikleri olan, erkek olmayı başaramadığı için kadın olmuş bir cinstir. oysa "bayan" öyle mi! bayan tuvalete gitmez, bayan osurmaz, sıçmaz, cinsel istekleri yoktur, mümkünse dışarıda başı kapalı dört duvar arasında tam bir azgın, birincil vazifesi erkeği/ni mutlu etmek olan, zaman zaman "yüce" bir varlıktır. kadınlar ana olduklarında zamanlarının çoğunu bayan olarak geçirmeye gayret ederler. iyi eğitilmiş bir kadın zaman içinde dört dörtlük bir bayan olabilir. bunun için erkeğin yapması gereken bazı görevleri vardır elbette. ilk görevini kardeş olduğunda bacısına, sevgili olduğunda himayesi altına giren, kadın olmaktan onun sayesinde bayanlığa terfi eden dişi varlığa karşı otoritesini koyarak yerine getirecektir. (yine de bazen "kadınımmm" diyerek ilkel hislerini okşamak gerekebilir.) sonrasında evlenmek yoluyla karşı cinsteki bu hastalığı tedavi etmek, kız çocuğu olursa akıl baliğ olmadan evvel ağacı yaşken eğmek suretiyle üzerine düşeni yapacaktır.
    her erkeğin var olma sebeplerinden biri dünyayı kurtarmaksa diğeri de bir dişiyi kadın olmaktan kurtarmaktır. zaten kadın olmak çok matah bir şey olsaydı annesi kadın olurdu!
  • 0
    ciddiyetini facebook'ta gezinirken "saadet partisi etimesgut 'hanım' kolları" adında bir sayfa gördüğümde bir kez daha anladığım tartışma konusu.

    (aklıma geldi yine, hanım kolları ney la? ay gülme aldı.)
  • 1
    Kadın kelimesini kullanmaktan utananların daha ahlaklı tercihi 'bayan'. Kadınsal hastalıklar yüzünden bir dönem hastahanelerde geziniyordum. Gittiğim hastahanede bir erkek görevliye sadece kadın doğumun nerede olduğunu sordum. Adam önce gözlerini kaçırdı sonra başını öne eğdi ve bayan doğum şurada abla diye tarif etti. Ufak bir şaşkınlıktan sonra bayan kelimesinin halkımız tarafından neden daha sıkça kullanıldığını idrak etmiş oldum.
  • 0
    Kasım 2014 düzenlendi
    çanta almaya gitmiştim geçenlerde beğendiğim çantanın vizon rengini sordum adam vizonunu getirir misin dedi elemanına. Çocuk geldi bayan diye seslendi dönüp bakmadım bilerek sonra sırtıma dokunup "bayan" dedi. Ben de; " bayan değil kadın dedim" nasıl yani kadın mısınız dedi?.. gülsem mi ağlasam mı bilemedim
  • 0
    Bir çok kadının kadın mücadelesiyle ilk tanışmasıdır "Neden Kadın?" tartışması. Bu yüzden ayrı bir önemi vardır kadın demenin. Çünkü kadın dememek kadını yok saymak, kadını cinsiyetsizleştirmek anlamına da geliyor. Kadın diyerek kadınlar tam da bu sebepten dolayı varlıklarını hatırlatıyor. Kimliksizleştirmeye karşı koyuyor. "Başka bir 'şey' " değil KADINIZ arkadaş anlayın artık.
    NOT: LGBTİ'de LGBTİ'dir. "Başka bir 'şey' " değildir.
  • 0
    erkeklerden duyunca umursamadığım ama bir kadından duyunca yüzüne ters ters bakmama sebep olan olaydır.
  • 0
    Kasım 2014 düzenlendi
    İlk başlarda büyük bir hışımla tartışmalara katılırken artık halimin kalmadığını fark ettiğim husus. Bayan kelimesi daha kibar diyenlere de "Kadın kelimesindeki hangi ayıbı örtüp kibarlık yapmaya çalışıyorsunuz?" diye sormak istiyorum. Bundan dolayı artık sussun 'bayanseviciler', "KADIN HAKLI BEYLER!"

    image
Yorum yapmak içinOturum Açın yada Kayıt Olun .